Günlük Yükler Yazılar

Osmanlı’da eşcinsellik yasal mıydı? Tarihe, hukuka ve toplumsal algıya yakından bakış Bu konu açıldığında genelde herkesin kafasında tek bir cevap arayışı oluyor: “Evet mi, hayır mı?” Ama iş Osmanlı gibi çok katmanlı bir imparatorluğa gelince mesele o kadar düz değil. Bursa’da yaşayan, gün içinde ofis işlerinin arasında tarih belgesellerine takılıp kalan biri olarak şunu net söyleyebilirim: Bu konu, sadece hukuk değil; kültür, din, siyaset ve toplumun birlikte şekillendirdiği bir alan. Bugün “Osmanlı’da eşcinsellik yasal mıydı?” sorusuna bakarken hem dönemin hukuk sistemini hem de Avrupa ve diğer coğrafyalarla karşılaştırmayı birlikte düşünmek gerekiyor. Çünkü aynı dönemde dünyanın farklı yerlerinde çok farklı uygulamalar…

Kargo Uçağı ile araba taşınabilir mi? Geleceğin lojistik dünyasına Ankara’dan bakan bir zihin Ankara’da bir akşam, trafik yine klasik. Kızılay’dan Çayyolu’na uzanan yol bir sabır testi gibi. Arabamın direksiyonunda beklerken aklımdan geçen şey şu oluyor: “Kargo Uçağı ile araba taşınabilir mi? sorusu aslında bugün değil, yarın için ne ifade ediyor?” Çünkü mesele sadece bir aracın bir yerden başka bir yere taşınması değil. Mesele, dünyanın hızla değişen lojistik sistemi. Mesele, 5-10 yıl sonra hayatımızın ne kadar “anında” hale geleceği. Ve dürüst olayım, bu konuda hem umutluyum hem de biraz tedirginim. Çünkü teknoloji hızlandıkça hayat kolaylaşıyor ama aynı zamanda kontrol duygusu da…

Yuvarlak Bir Tarlanın Ölçüsü Üzerine: TİGEM Bağlamında Varlık, Bilgi ve Ahlak Bugün Cur olarak TİGEM yuvarlak tarla kaç dönüm üzerine özenle hazırlanmış bir yazıyı paylaşıyoruz. Bir tarlaya bakıldığında yalnızca toprak mı görülür, yoksa ölçülmüş bir alanın ötesinde bir anlam mı belirir? Yuvarlak bir tarla düşünülürken akla gelen ilk soru çoğu zaman teknik olur: “TİGEM yuvarlak tarla kaç dönüm?” Fakat bu soru, aslında daha derin bir üçlü sorunun kapısını aralar: Bir şeyi gerçekten biliyor muyuz, onu nasıl biliyoruz ve onu bilmekle neyi dönüştürüyoruz? Toprağın geometrisiyle insan zihninin geometrisi arasındaki ilişki, yalnızca tarımın değil, felsefenin de kadim meselelerinden biridir. Çünkü ölçmek, yalnızca…

Kaynakların sınırlılığı ile seçimlerin sonuçları arasındaki ilişkiyi düşünmeye başladığımızda, insan bedeninin en temel göstergelerinden biri olan kırmızı kan hücreleri bile aslında ekonomik bir hikâye anlatmaya başlar. Kırmızı Kan Hücresi Neden Düşer? Ekonomik Bir Okuma Tıbbi literatürde kırmızı kan hücresi (eritrosit) düşüklüğü genellikle anemi, besin eksiklikleri veya kronik hastalıklarla açıklanır. Ancak ekonomi perspektifinden bakıldığında “kırmızı kan hücresi neden düşer?” sorusu yalnızca biyolojik bir problem değil, aynı zamanda kaynak tahsisi, piyasa yapısı ve bireysel kararların sonucudur. Bedensel Sermaye ve Ekonomik Kaynaklar İnsan bedeni bir anlamda sürekli çalışan bir “biyolojik ekonomi” gibidir. Kırmızı kan hücreleri, oksijen taşıyarak bu ekonominin lojistik ağını oluşturur. Ancak…

Sevgili ziyaretçiler, Cur tarafından hazırlanan bu yazıda Nejat İşler Altın Portakal Kazandı mı konusu özenle işlendi. Nejat İşler Altın Portakal Kazandı mı? Kültürel Ödüller, İktidar ve Meşruiyet Üzerine Siyaset Bilimi Odaklı Bir Okuma Bir kültür ödülünün kime verildiği sorusu, ilk bakışta sinema tarihine dair basit bir bilgi arayışı gibi görünebilir. Ancak meseleye siyaset bilimi perspektifinden yaklaşıldığında, ödüllerin yalnızca sanatsal başarıyı değil; aynı zamanda iktidar ilişkilerini, kurumsal tercihleri ve toplumsal değer rejimlerini de görünür kıldığı fark edilir. Nejat İşler gibi güçlü bir oyuncu figürü üzerinden sorulan “Altın Portakal kazandı mı?” sorusu, aslında çok daha geniş bir alanı açar: kültür alanında meşruiyet…

Karekök Sıralama Nasıl Yapılır? Ankara’da Veriyle Uğraşırken Öğrenilen Küçük Bir Matematik Gerçeği Ankara’nın gri sabahlarında, işe gitmek için Kızılay’dan metroya bindiğim günlerden birinde, elimdeki Excel dosyasında yine sayılarla boğuşuyordum. Ekonomi okumuş biri olarak sayılarla aram hep iyiydi ama iş hayatına geçince o “iyi” dediğim şeyin aslında sadece temel bir rahatlık olduğunu fark ettim. Gerçek veriyle karşılaşınca işler değişiyor. Özellikle de sıralama yaparken… Hele konu “karekök sıralama nasıl yapılır?” olduğunda, iş sadece matematik değil, biraz da zihinsel hız meselesine dönüşüyor. Çocukken matematik derslerinde kök alma soruları geldiğinde çoğumuzun yaptığı şey belliydi: hesap makinesi ya da uzun uzun işlem. Ama veriyle çalışmaya…

Karbondioksiti Kim Taşır? İnsan Zihninin Görünmeyen Taşıyıcılarını Düşünmek İnsan davranışlarını anlamaya çalışırken kendimi çoğu zaman en basit görünen soruların içinde kaybolurken buluyorum. “Karbondioksiti kim taşır?” gibi biyolojinin net bir cevabı varmış gibi duran bir soru bile, zihnin çalışma biçimlerine yaklaştıkça çok katmanlı bir anlam alanına dönüşüyor. Çünkü bedenin içinde olup biten her şey, aynı zamanda algının, yorumun ve sosyal öğrenmenin bir parçası hâline geliyor. Karbondioksit, hücresel solunumun bir yan ürünü olarak ortaya çıkar ve yaşamın devamlılığı için uzaklaştırılması gerekir. Ancak bu biyolojik süreç bile insan zihninde “taşıyan kim?” sorusuyla birlikte düşünüldüğünde, yalnızca bir fizyoloji meselesi olmaktan çıkar; sorumluluk, iş bölümü,…

Altın Ayar Suyu Nedir ve Ne İçin Kullanılır? Ekonomik Bir Okuma Bu yazıda Gümüş suyu içmenin faydaları nelerdir ile ilgili temel kavramları Cur diliyle açıklıyoruz. İnsan davranışını anlamaya çalışırken çoğu zaman en basit görünen maddelerin arkasında bile karmaşık ekonomik ilişkiler bulunduğunu fark ederiz. Altın ayar suyu da bunlardan biridir. İlk bakışta yalnızca kuyumculukta kullanılan teknik bir sıvı gibi görünür; ancak aslında kıt kaynakların ölçülmesi, güvenin fiyatlanması ve belirsizlikle mücadele etme biçimimizin somut bir aracıdır. Altın ayar suyu, kuyumculukta altının saflığını (ayarını) belirlemek için kullanılan kimyasal test sıvısıdır. Genellikle farklı konsantrasyonlarda hazırlanır ve altının kaç ayar olduğunu anlamaya yardımcı olur. Bu…