Kooperatif Nasıl Oluyor?
Birlikte Daha Güçlüyüz
Hayatın karmaşasında, bireysel çabaların çoğu zaman yetersiz kaldığı anlar olur. İşte tam bu noktada, “Birlikten kuvvet doğar” sözü anlam kazanır. Kooperatifler, bu ilkeyi somutlaştıran, dayanışma ve ortaklık temeline dayalı yapılardır. Peki, kooperatif nedir ve nasıl işler?
Kooperatif Nedir?
Kooperatif, ortak ekonomik, sosyal ve kültürel ihtiyaçları karşılamak amacıyla gönüllü olarak bir araya gelen bireylerin oluşturduğu, demokratik olarak yönetilen özerk bir kuruluştur. Uluslararası Kooperatifler Birliği (ICA) tarafından tanımlanan bu yapı, bireylerin tek başlarına başaramayacakları işleri birlikte yapmalarını sağlar. Türkiye’de ise 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’na göre, kooperatifler, ortaklarının belirli ekonomik menfaatlerini ve özellikle meslek ve geçimlerine ait ihtiyaçlarını karşılıklı yardım, dayanışma ve kefalet suretiyle sağlayıp korumak amacıyla kurulan tüzel kişilerdir ([muhasebedersleri.com][1]).
Kooperatiflerin Temel İlkeleri
Kooperatiflerin işleyişi, belirli ilkelere dayanır:
Gönüllü ve açık üyelik: Her birey, belirli şartları sağladığı sürece kooperatife üye olabilir.
Demokratik kontrol: Ortaklar, kooperatifin yönetiminde eşit söz hakkına sahiptir.
Ekonomik katılım: Ortaklar, kooperatife katkı sağlar ve elde edilen kârı paylaşır.
Özerklik ve bağımsızlık: Kooperatifler, dış müdahalelerden bağımsızdır.
Eğitim ve bilgilendirme: Ortakların kooperatifçilik konusunda bilinçlendirilmesi sağlanır.
Kooperatifler arası işbirliği: Kooperatifler, kendi aralarında işbirliği yaparak güçlerini birleştirir.
Topluma karşı sorumluluk: Kooperatifler, faaliyetleriyle topluma katkı sağlar ([https://ticaret.gov.tr][2]).
Kooperatiflerin Tarihçesi
Kooperatifçilik, 19. yüzyılda Sanayi Devrimi’nin etkisiyle ortaya çıkmıştır. İlk modern kooperatif, 1844 yılında İngiltere’nin Rochdale kasabasında kurulan Rochdale Kooperatif Topluluğu’dur. Bu topluluk, kooperatifçiliğin temel ilkelerini belirleyerek, dünya genelinde birçok kooperatifin model almasına öncülük etmiştir. Türkiye’de ise kooperatifçilik, Osmanlı döneminde “Memleket Sandıkları” adıyla başlamış, Cumhuriyet döneminde ise Tarım Kredi Kooperatifleri ve Ziraat Bankası’nın temelleri atılmıştır ([DergiPark][3]).
Kooperatiflerin Günümüzdeki Rolü
Günümüzde kooperatifler, sadece ekonomik değil, aynı zamanda sosyal bir misyon da üstlenmektedir. Özellikle kadın kooperatifçiliği, sosyal kooperatifçilik ve platform kooperatifçiliği gibi yeni modeller, toplumsal eşitsizlikleri azaltmayı ve sürdürülebilir kalkınmayı hedeflemektedir. Türkiye’de son yıllarda kurulan kooperatiflerin sayısında artış gözlemlenmektedir. Örneğin, 2020 yılında kurulan kooperatif sayısı, kapanan kooperatif sayısını geçerek düzenli artışlar göstermiştir ([Sosyal Ekonomi][4]).
Kooperatiflerin Geleceği
Kooperatiflerin geleceği, dijitalleşme ve küresel ekonomik değişimlerle şekillenmektedir. Dijital platformlar üzerinden faaliyet gösteren kooperatifler, daha geniş kitlelere ulaşmakta ve daha etkin hizmet sunmaktadır. Ayrıca, çevresel sürdürülebilirlik ve sosyal adalet gibi küresel hedeflere ulaşmada kooperatifler önemli bir rol oynamaktadır. Birleşmiş Milletler, 2025 yılını “Uluslararası Kooperatifler Yılı” ilan ederek, kooperatiflerin küresel kalkınmadaki önemini vurgulamıştır ([sur.coop][5]).
Sonuç
Kooperatifler, bireylerin güçlerini birleştirerek daha adil ve sürdürülebilir bir toplum inşa etmeyi amaçlayan yapılardır. Hem ekonomik hem de sosyal açıdan önemli roller üstlenen kooperatifler, gelecekte daha da önem kazanacaktır. Bu nedenle, kooperatifçiliğin desteklenmesi ve yaygınlaştırılması, toplumsal kalkınma açısından büyük önem taşımaktadır.
[1]: https://www.muhasebedersleri.com/sirketler-muhasebesi/kooperatifler.html?utm_source=chatgpt.com “kooperatifler, kooperatifin tanımı, kooperatif nedir, özellikleri …”
[2]: https://ticaret.gov.tr/kooperatifcilik/kooperatifler-hakkinda-bilgiler/kooperatif-nedir?utm_source=chatgpt.com “Kooperatif Nedir? – Ticaret”
[3]: https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/2863462?utm_source=chatgpt.com “Türkiye’de Kooperatifçilik ve Toplumsal Kalkınmadaki Rolü”
[4]: https://sosyalekonomi.org/turkiyede-kooperatifciligin-guncel-egilimleri/?utm_source=chatgpt.com “Türkiye’de Kooperatifçiliğin Güncel Eğilimleri – Sosyal Ekonomi”
[5]: https://www.sur.coop/kooperatifler-yeni-bir-dunya-kurar-54347?utm_source=chatgpt.com “Kooperatifler Yeni Bir Dünya Kurar – SÜR-KOOP”
Kooperatif, insan ihtiyaçlarını karşılıklı yardımlaşma yoluyla giderilmesini sağlamak ve ortakların çıkarlarını korumak amacıyla oluşturulan ekonomik kuruluştur . Kooperatifler insanların ihtiyaçlarını karşılıklı yardım, dayanışma ve kefalet suretiyle ve en az maliyetle karşılamak amacıyla kurulan tüzel kişilerdir. Kesinlikle. Kooperatif hissesi almak aslında çok avantajlı bir yatırım fırsatı sunabilir . Özellikle ilk aşamalarda maliyetler daha uygun olur.
Aslan! Kıymetli yorumlarınız sayesinde yazının dili sadeleşti, anlatım daha güçlü hale geldi ve akıcı bir üslup kazandı.
Kooperatifler nasıl kurulur? Bir kooperatif en az 7 ortak tarafından imzalanacak anasözleşme ile kurulur. Anasözleşmedeki imzaların Ticaret Sicili Müdürlüğünde yetkilendirilmiş personel huzurunda atılması zorunludur (KK. 2/1). Kooperatifler Kanunu’nda kimlerin kurucu olacağı ve kimlere kurucu deneceği açıklanmamıştır. Kooperatif, insan ihtiyaçlarını karşılıklı yardımlaşma yoluyla giderilmesini sağlamak ve ortakların çıkarlarını korumak amacıyla oluşturulan ekonomik kuruluştur .
Suna!
Fikirleriniz yazının doğallığını artırdı.
Kooperatif Borçlarında Genel Kural 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’na göre, kooperatifin borçlarından dolayı asıl sorumlu olan kooperatif tüzel kişiliğidir . Kooperatifin malvarlığı dışında doğrudan ortakların malvarlığına başvurulması kural olarak mümkün değildir. Kooperatif ev ise bir grup insanın ortak bir evi satın alarak ortak mülkiyeti paylaştığı bir konut modelidir . Bu modelde, her bir kişi evin bir kısmını satın alır ve ortak mülkiyet payını elde eder.
Rüveyda! Önerileriniz, çalışmamın daha dengeli ve anlaşılır olmasını sağladı, bu değerli destek için minnettarım.