Tenkise Tabi Tasarruflar Nelerdir?
Merhaba sevgili okurlar!
Bugün, çoğumuzun belki de hiç duymadığı ama miras hukuku açısından son derece önemli bir konuyu ele alacağız: tenkise tabi tasarruflar. Bu kavram, özellikle aile içi ilişkilerde, miras paylaşımında ve mal varlığı devirlerinde büyük bir rol oynar. Gelin, bu konuyu birlikte derinlemesine inceleyelim.
—
🔍 Tenkis Nedir?
Türk Medeni Kanunu’na (TMK) göre, tenkis, miras bırakanın (muris) yapmış olduğu tasarrufların, saklı paylı mirasçıların haklarını ihlal etmesi durumunda, bu ihlalin giderilmesi amacıyla yapılan bir hukuki işlemdir. Başka bir deyişle, miras bırakanın mal varlığını paylaşırken, belirli mirasçılarının haklarını aşması durumunda, bu aşan kısmın geri alınarak hak sahiplerine verilmesi işlemine tenkis denir.
—
📜 Tenkise Tabi Olan Tasarruflar
Tenkise tabi tasarruflar, iki ana grupta incelenebilir:
1. Ölüme Bağlı Tasarruflar
Miras bırakanın ölümünden sonra geçerli olacak şekilde yaptığı tasarruflardır. Bunlar arasında:
Vasiyetname ile yapılan miras atamaları
Miras sözleşmeleri
Vakıf kurma işlemleri
Bu tür tasarruflar, saklı paylı mirasçıların haklarını ihlal ediyorsa, tenkise tabi tutulurlar.
2. Sağlararası Karşılıksız Kazandırmalar
Miras bırakanın sağlığında yaptığı ve karşılık almadan başkalarına mal varlığı devri şeklinde gerçekleşen işlemlerdir. Bu işlemler arasında:
Bağışlamalar
Mal varlığı devri
Borçtan kurtarma işlemleri
Bu tür işlemler, saklı paylı mirasçıların haklarını ihlal ediyorsa, tenkise tabi tutulurlar.
—
⚖️ Tenkis Davası ve Saklı Pay
Tenkis davası, miras bırakanın yaptığı tasarrufların, saklı paylı mirasçıların haklarını ihlal etmesi durumunda açılabilen bir davadır. Saklı pay, mirasçının, yasal olarak alması gereken minimum miras payıdır. Eğer miras bırakan, bu saklı payı ihlal ediyorsa, ilgili mirasçı tenkis davası açarak hakkını arayabilir.
—
🧭 Tenkiste Sıra Nasıl Belirlenir?
Türk Medeni Kanunu’na göre, tenkis işlemlerinde belirli bir sıra izlenir:
1. Ölüme bağlı tasarruflar: İlk olarak, miras bırakanın ölümünden sonra geçerli olacak şekilde yaptığı tasarruflar tenkise tabi tutulur.
2. Sağlararası karşılıksız kazandırmalar: Eğer ölüme bağlı tasarruflar saklı paylı mirasçıların haklarını karşılamıyorsa, bu durumda sağlararası karşılıksız kazandırmalar tenkise tabi tutulur.
Bu sıraya, miras bırakanın iradesi doğrultusunda değişiklik yapılabilir.
—
🧩 Gerçek Hayattan Bir Örnek
Düşünün ki, bir aile büyüğü, sağlığında tüm mal varlığını bir vakfa bağışlamış olsun. Ancak, bu bağışlama işlemi, mirasçıların saklı paylarını ihlal ediyorsa, bu durumda mirasçılar tenkis davası açarak, haklarını geri alabilirler. Bu tür durumlar, aile içi ilişkilerde gerginliklere yol açabilir, bu yüzden miras planlaması yaparken dikkatli olunmalıdır.
—
💬 Sonuç Olarak
Tenkise tabi tasarruflar, miras hukuku açısından önemli bir yer tutar. Miras bırakanın yaptığı tasarrufların, saklı paylı mirasçıların haklarını ihlal etmemesi için dikkatli olunmalıdır. Bu konuda hukuki destek almak, olası sorunların önüne geçebilir.
Siz bu konuda ne düşünüyorsunuz? Aile içi miras paylaşımında nelere dikkat ediyorsunuz? Yorumlarınızı bekliyorum!
—