Günlük Yükler Yazılar

İddaa’da Banko Kupon Ne Anlama Gelir? Toplumsal Perspektiften Bir Bakış İstanbul’da, 29 yaşında, bir sivil toplum kuruluşunda çalışan biri olarak, sokakta gördüklerimi ve iş yerinde gözlemlediklerimi hep toplumsal bağlamda sorguluyorum. İnsanların davranışlarını ve tercihlerini anlamaya çalışırken, bazen beklenmedik alanlarda toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet konularının kesiştiğini fark ediyorum. Mesela İddaa’da banko kupon ne anlama gelir? sorusu, ilk bakışta basit bir bahis terimi gibi görünebilir, ama aslında toplumsal davranışlar ve eşitsizliklerle doğrudan ilişkili bir konuya dönüşebiliyor. Sokakta Kupon ve Sosyal İzler Geçen gün Kadıköy’de tramvaya bindim. Önümde oturan bir genç, telefonunda İddaa kuponunu inceliyordu. Gülümseyerek kendi kendine: “Bu maç kesin,…

Abdülhey İsmi Yasak mı? Sosyal Tartışmanın İzmir’den Bakışı Abdülhey… Söylemesi bile bir miktar dramatik, değil mi? Ama son zamanlarda bu isim sosyal medyada, haber başlıklarında ve forumlarda “yasak mı?” sorusuyla gündem oldu. Açıkçası ben İzmir’in göbeğinde, sosyal medyada gündemi takip eden, 28 yaşında biri olarak bu tartışmayı görmekten hem keyif alıyorum hem de sinirleniyorum. Çünkü mesele sadece bir isim meselesi değil; kültür, devlet düzeni, bireysel özgürlük ve hatta biraz da saçmalık üzerine kurulu bir tartışma. Abdülhey İsminin Yasal Boyutu Türkiye’de isim yasakları aslında tamamen keyfi değil. Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü belli kurallar koyuyor: İsim, toplumun genel ahlakına aykırı…

Işık Şiddetini Ölçen Nedir? Kent Yaşamı, Eşitlik ve Görünmeyen Işık Politikaları Işık, sadece fiziksel bir olgu değil: gündelik hayatın sessiz belirleyicisi İstanbul’da 29 yaşında, bir sivil toplum kuruluşunda çalışan biri olarak her gün sokakta, toplu taşımada ve ofiste ışığın insanlar üzerindeki etkisini fark ediyorum. “Işık şiddetini ölçen nedir?” sorusu ilk bakışta teknik bir fizik sorusu gibi durabilir. Ancak kent yaşamında ışık, yalnızca bir bilim konusu değil; güvenlik, erişilebilirlik, eşitlik ve hatta toplumsal cinsiyetle doğrudan ilişkili bir meseleye dönüşüyor. Işık şiddetini ölçen temel cihaz lüksmetre olarak bilinir. Lüksmetre, bir yüzeye düşen ışık miktarını “lüks” birimiyle ölçer. Fizikte ışık şiddeti çoğu zaman…

Instagram’da Kişiler Nasıl Kapatılır? Ankara’nın kalabalık caddelerinde yürürken, kafamda hep teknoloji ve sosyal medya düşünceleri dönüyor. 28 yaşındayım, teknolojiye meraklıyım ve geleceğim üzerine çok düşünüyorum. Son zamanlarda kendime sık sık soruyorum: “Instagram’da kişiler nasıl kapatılır?” Bu soru, sadece bir ayar meselesi değil; aynı zamanda sosyal ilişkilerimizi, iş hayatımızı ve gelecekteki gündelik yaşamımızı da etkileyebilecek bir konu. Sosyal medyanın 5-10 yıl içinde hayatımıza nasıl yön vereceğini düşündüğümde, bu küçük ama kritik sorunun aslında büyük yansımaları olabileceğini fark ettim. Instagram’da birini kapatmak, onun içeriklerini görmemeyi sağlamak kadar, kendi zaman yönetimini ve zihinsel sağlığını da korumanın bir yolu olabilir. Instagram’da Kişileri Kapatmanın Temel…

Hızır Nerede Yaşıyor? Bilimsel Bir Bakışla Merak Edilen Soru Hızır nerede yaşıyor sorusu, tarih boyunca hem halk arasında hem de akademik çevrelerde sıkça tartışılan bir konu olmuştur. Özellikle dini ve mitolojik kaynaklarda Hızır, zaman ve mekanın ötesinde bir figür olarak sunulur. Ancak biz bugün bu soruyu biraz daha bilimsel bir mercekten, ama anlaşılır bir dille irdeleyeceğiz. Merak etmeyin, bu yazıda formüllerle boğulmayacaksınız; günlük hayattan benzetmelerle ilerleyeceğiz. Hızır Kimdir ve Neden Merak Ediyoruz? Öncelikle Hızır’ı tanımlayalım. Hızır, İslam mitolojisinde ölümsüzlüğe yakın bir varlık olarak bilinir. Genellikle yardıma muhtaç kişilere, özellikle yolculuk yapanlara, rehberlik eden biri olarak tarif edilir. Halk arasında “kimse…

Hırvatça “İyi Gün” Ne Demek? Küresel ve Yerel Perspektif Selam! Bugün sana hem merakımı hem de son zamanlarda fark ettiğim bazı kültürel nüansları paylaşmak istiyorum. Konumuz biraz dil odaklı ama bir yandan da dünya kültürlerine bakışımızı genişletecek: Hırvatça “iyi gün” ne demek ve bu kavram farklı coğrafyalarda nasıl ifade ediliyor, Türkiye’de nasıl karşılık buluyor? — Hırvatça “İyi Gün” Ne Demek? Hırvatçaya merak salanlar için en temel ifadelerden biri selamlaşma cümleleri oluyor. Türkçede biz “iyi günler” deriz ya, Hırvatçada bunun karşılığı “Dobar dan”. Basit ve doğrudan bir ifade ama kullanım şekli ve bağlamı biraz farklı. Hırvatlar için bu sadece bir selamlaşma…

Giriş: Kıt kaynaklar, seçimler ve görünmeyen düzen Günlük yaşamda fark edilmeyen ama sürekli işleyen bir mekanizma var: kaynakların sınırlılığı ve bu sınırlılığın doğurduğu seçim zorunluluğu. Zaman, para, emek ve bilgi… Hepsi kıt. Bu kıtlık içinde verilen her karar, yalnızca bireysel bir tercih değil; aynı zamanda daha geniş bir toplumsal yapının küçük bir parçası. Kamu düzeni çoğu zaman hukuk, güvenlik ve kurumlarla ilişkilendirilir. Ancak ekonomik açıdan bakıldığında bu düzen, kaynakların nasıl dağıtıldığı, hangi teşviklerin üretildiği ve bireylerin hangi koşullarda karar aldığıyla doğrudan bağlantılıdır. Çünkü düzen dediğimiz şey, aslında milyonlarca mikro kararın bir araya gelerek oluşturduğu bir denge hâlidir. Bu yazı, kamu…

Humus Sünni mi? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifi İstanbul sokaklarında yürürken, toplu taşımada ya da iş yerinde insanların gündelik hayatın karmaşası içinde birbirine bakışlarını, tepkilerini ve tutumlarını gözlemlemek, bana sürekli toplumsal dinamikler üzerine düşünme fırsatı veriyor. Son zamanlarda arkadaş çevremle yaptığımız bir sohbet sırasında “Humus sünni mi?” sorusu gündeme geldi. İlk bakışta dini bir kategorileştirme sorusu gibi görünse de, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet perspektifinden baktığınızda çok daha derin bir tartışmaya açılıyor. Toplumsal Algı ve Dinî Kimlikler Sokakta karşılaştığım insanların çoğu, dini kimlikleri bir yaşam tarzı, bir aidiyet duygusu ya da hatta bir önyargı çerçevesinde değerlendiriyor. Örneğin…

O sabah uyanışı Kayseri’nin soğuk sabahlarından biriydi. Pencereden sızan gri ışık, odamdaki günlüklerimi aydınlatıyordu. Yastığımdan kalkarken içimde tuhaf bir boşluk hissettim; hem heyecan hem endişe vardı. Bugün, küçük ama benim için büyük bir iş vardı: banka hesabımın numarasını öğrenmek. Basit görünse de, benim için biraz karmaşık ve bir o kadar da önemliydi. Günlüklerin arasında kaybolmak Kahvemi alıp masama oturdum. Günlüklerime göz gezdirirken fark ettim ki, duygularımı kelimelere dökmek her zaman beni sakinleştirirdi. “Acaba bugün hesap numaramı öğrenebilecek miyim?” diye yazdım. Kalbim hızla çarpıyordu. Bu basit numara, bir şekilde kendi bağımsızlığımın, küçük ama anlamlı bir adımının sembolüydü. Masamın üstünde eski bir…

Artemis Kız mı Erkek mi? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifi İstanbul’un kalabalık caddelerinde yürürken, metroda beklerken veya işyerinde meslektaşlarla sohbet ederken fark ettiğim bir konu var: klasik mitoloji figürlerinin, özellikle Artemis’in cinsiyeti üzerine yapılan tartışmalar. “Artemis kız mı erkek mi?” sorusu sadece mitolojik bir merak değil; aynı zamanda toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet bağlamında gündelik hayatımıza doğrudan yansıyor. İnsanlar bu soruyu tartışırken, kendi cinsiyet algıları, toplumsal normlar ve güç ilişkileri üzerinden bir değerlendirme yapıyorlar. Sokakta ve Toplu Taşımada Cinsiyet Algısı Geçenlerde Kadıköy sahilinde yürürken bir grup genç, Artemis hakkında konuşuyordu. Birisi, “Artemis kesinlikle erkek olmalı” dedi; diğeri…