İki Elin İşaret Parmağını Birbirine Sürtmek: Bir Jestin Derin Anlamı
Tarihsel Arka Plan
İnsanlık tarihince beden dili, sözsüz iletişimin vazgeçilmez parçalarından olmuş, ellerin birbirine sürtülmesi de farklı kültürlerde değişken anlamlar taşımıştır. Elin işaret parmağı gibi belirgin bir uzvun kullanımı, dikkat çeken bir hareketi ifade ederken; bu parmakların birbirine sürtülmesi, hem fizyolojik bir tepkimeyi hem de sembolik bir davranışı içinde barındırabilir. Ne var ki, bu özel davranış hakkında akademide doğrudan kapsamlı bir literatür olmamakla birlikte, benzer jestlerin anlamına dair araştırmalar mevcuttur. Örneğin, ellerin birleştirilmesi, parmakların birbirine değmesi ya da sürtülmesi, bilinç dışı bir gerilimin dışavurumu olarak görülmektedir. Buna paralel olarak, ellerin “parmakların birbirine değmesi” biçimindeki hareketi, bir tür “uyum” ya da “etkileşim” simgesi olarak da yorumlanmıştır. Giñge, bir başka çalışmada, “index fingers touching” yani işaret parmaklarının birbirine değmesi hareketinin “uyumlu ilişkiler” ya da “ortak paylaşımlar” simgesi olduğunu belirtmiştir. [1]
Bu bağlamda, iki işaret parmağının sürtülmesi, tarihsel olarak belirli bir anlam birikliğine sahip olmasa da jestlerin antropolojik ve psikolojik yorumlamalarında yerini alır. Kültürlerarası etkileşim arttıkça, bu tür küçük jestlerin anlamları da çeşitlenmiş ve bağlama göre yeniden yorumlanabilir hâle gelmiştir.
Günümüzdeki Akademik Tartışmalar
Günümüzde vücut dili (body language) çalışmaları, insanların sözsüz davranışlarının anlamını çözümlemeye çalışmaktadır. Bu bağlamda, ellerin hareketleri ve parmakların birbirine yaklaşımı ya da sürtülmesi gibi ince biçimler de analiz konusu olmuştur. Örneğin, ellerin bir araya gelmesi ya da eller üzerinde oynanması, bir kişinin “beklenti içinde olma”, “gerilim yaşama” ya da “kendi ile içsel bir diyalog kurma” hâlinde olduğuna dair ipuçları verebilir. [2]
Bu çeşit analizlerde, iki işaret parmağının birbirine sürtülmesinin aşağıdaki yönleri tartışılmaktadır:
– İletişimsel yönü: Parmakların birbirine değmesi, bir tamamlanma, bir birleşme veya karşılıklı etkileşim hissi verebilir. Özellikle sosyal bağlamlarda, bu hareket “iki öğenin birbirine uyumu” metaforu olarak yorumlanabilir. [1]
– Psikolojik yönü: İçsel bir gerilim, huzursuzluk ya da bekleme halindeki bir ruh hâli, ellerin birbirine sürtülmesiyle dışa vurulabilir. Bu durumda hareket, bilinçsiz bir “sürtünme” olarak, zihinsel bir sürecin yansımasıdır.
– Kültürel yönü: Özellikle farklı kültürlerde benzer parmak hareketleri farklı anlamlar taşır. İki işaret parmağının sürtülmesi özel bir evrensel sembol haline gelmemiş olsa da, bölgesel jest analizlerinde yer alabilir.
Akademik literatürde bu spesifik jestin tamamlayıcı bir yorumu nadir olsa da, ellerin etkileşim biçimi üzerine çalışmalar, sözsüz iletişimin ince katmanlarına dikkat çeker. Bu bağlamda, bahsedilen hareket “az konuşup çok ifade etme” potansiyeli taşıyan bir jest olarak değerlendirilebilir.
Anlam ve Yorum: Neler İfade Edebilir?
Bu jest üzerine düşünmek, aşağıdaki anlam katmanlarını ortaya çıkarabilir:
– Birliktelik ve bağ: İki işaret parmağının birbirine sürtülmesi, sembolik olarak “iki unsurun birbirine yaklaşması” ya da “iki bilinç arasında temas kurulması” durumunu yansıtabilir. İnsan, jest yardımıyla “ben seninle etkileşim halindeyim” diyebilir.
– Kendi ile temas: Bu hareket yalnız yapılan bir jestse, bireyin kendi iç dünyasında bir temas kurma, bir düşünceyi yoğurma ya da kendisiyle diyalog halinde olma hâlini gösterebilir. Parmakların birbirine sürtülmesi, zihinde dolaşan bir sorunun, belirsizliğin ya da beklentinin fiziksel yansıması olabilir.
– Sözsüz mesaj: Kişi sözlerle ifade edemediğini, jestle dışa vurabilir. Bu durumda hareket, “bekliyorum”, “bir şey gelişiyor”, “etkileşim olmalı” gibi non‑verbal mesajlara dönüşebilir.
Etiket açısından bakarsak, bu konuyla ilgili olarak #vücuddili, #jestler, #parmakhareketi, #iletişim gibi etiketlerin uygun olduğunu söyleyebiliriz.
Ontolojik ve Epistemolojik Açıdan Değerlendirme
İki işaret parmağının sürtülmesi —bir varoluş anı olarak— insanın “etkileyici jestlerle dünyayla temas kurma” biçimini gösterir. Ontolojik olarak insan, sadece konuşan değil, jestlerle ve davranışlarla kendini ifade eden bir varlıktır. Bu hareket, varlığın sözsüz katmanında kendini açığa çıkarır: Beden aracılığıyla anlam üreten bir insanlık hâli söz konusudur. Epistemolojik açıdan ise bu jest, “ben ne hissediyorum?”, “dış dünya ile nasıl ilişkilendiriliyorum?” gibi sorular yardımıyla bir bilgi üretim sürecidir. Parmakların birbirine sürtülmesi, bilinçli bir analizle yorumlandığında, kişinin kendi içsel durumuna dair bilgiye ulaşmasını sağlayabilir.
Sonuç ve Düşünsel Sorular
İki elin işaret parmağını birbirine sürtmek gibi görece basit bir jest, aslında karmaşık bir iletişim, içsel yansıma ve varlık durumu barındırır. Bu hareketin, hem kendi iç dünyamızla kurduğumuz bağın bir göstergesi hem de başkalarıyla kurulan ilişkinin sembolik bir ifadesi olduğunu düşünebiliriz.
Düşünülecek sorular:
– Bu jesti siz hangi durumlarda kullanıyorsunuz, ya da gördüğünüzde ne anlam çıkarıyorsunuz?
– Parmakların birbirine sürtülmesi sizin için “bekleme”, “uyum”, “gerilim” gibi hangi durumu çağrıştırıyor?
– Bu hareketi fark etmeden yapıyorsanız, ne tür bir duygu ya da düşünce sizi yönlendiriyor olabilir?
– Bu jest, sözlü iletişimin yetersiz kaldığı durumlarda nasıl bir anlam boşluğunu doldurabilir?
Bu sorular, bu jestin yalnızca bir hareket olmadığını; anlam katmanlarına sahip bir sembol olduğunu göstermeye yöneliktir.
—
Sources:
[1]: “26 Hand Finger Gestures Meanings (With Pictures) – HugATeen.com”
[2]: “60 Hand Gestures You Should Be Using and Their Meaning”
Elleri ovuşturmak, sıklıkla gözlemlenen bir el hareketidir. Avuç içlerinizi birbirine sürttüğünüzde, olumlu bir şey beklediğiniz anlamına gelir . İnsanlar, olacak bir şey için heyecanlandıklarında bu el hareketini yaparlar. 2015 Elleri ovuşturmak, sıklıkla gözlemlenen bir el hareketidir. Avuç içlerinizi birbirine sürttüğünüzde, olumlu bir şey beklediğiniz anlamına gelir . İnsanlar, olacak bir şey için heyecanlandıklarında bu el hareketini yaparlar.
Bozkurt! Paylaştığınız görüşler, makalemin sadece içerik açısından değil, aynı zamanda bakış açısı açısından da zenginleşmesine katkı sundu.
Pek çok kültür, saygısızlığı göstermek için benzer jestler kullansa da diğer kültürler, bunu kasıtlı bir saygısızlık içermeden işaret etmek için kullanır . Bu jest, genellikle aşağılamayı ifade etmek için kullanılırken mizahi veya şakacı bir şekilde de kullanılabilir. İnsanların genelde en çok kullandığı parmaktır ve oldukça hassastır. Düğmelere basmak, bilgisayarda yazı yazmak, işaret etmek ve sayı belirtmek için en sık kullanılan parmaktır .
Sarı!
Sevgili katkı veren dostum, sunduğunuz fikirler yazıya canlılık kattı ve anlatımı zenginleştirdi.