Kategori: Makaleler

Hızır Nerede Yaşıyor? Bilimsel Bir Bakışla Merak Edilen Soru Hızır nerede yaşıyor sorusu, tarih boyunca hem halk arasında hem de akademik çevrelerde sıkça tartışılan bir konu olmuştur. Özellikle dini ve mitolojik kaynaklarda Hızır, zaman ve mekanın ötesinde bir figür olarak sunulur. Ancak biz bugün bu soruyu biraz daha bilimsel bir mercekten, ama anlaşılır bir dille irdeleyeceğiz. Merak etmeyin, bu yazıda formüllerle boğulmayacaksınız; günlük hayattan benzetmelerle ilerleyeceğiz. Hızır Kimdir ve Neden Merak Ediyoruz? Öncelikle Hızır’ı tanımlayalım. Hızır, İslam mitolojisinde ölümsüzlüğe yakın bir varlık olarak bilinir. Genellikle yardıma muhtaç kişilere, özellikle yolculuk yapanlara, rehberlik eden biri olarak tarif edilir. Halk arasında “kimse…

Hırvatça “İyi Gün” Ne Demek? Küresel ve Yerel Perspektif Selam! Bugün sana hem merakımı hem de son zamanlarda fark ettiğim bazı kültürel nüansları paylaşmak istiyorum. Konumuz biraz dil odaklı ama bir yandan da dünya kültürlerine bakışımızı genişletecek: Hırvatça “iyi gün” ne demek ve bu kavram farklı coğrafyalarda nasıl ifade ediliyor, Türkiye’de nasıl karşılık buluyor? — Hırvatça “İyi Gün” Ne Demek? Hırvatçaya merak salanlar için en temel ifadelerden biri selamlaşma cümleleri oluyor. Türkçede biz “iyi günler” deriz ya, Hırvatçada bunun karşılığı “Dobar dan”. Basit ve doğrudan bir ifade ama kullanım şekli ve bağlamı biraz farklı. Hırvatlar için bu sadece bir selamlaşma…

Giriş: Kıt kaynaklar, seçimler ve görünmeyen düzen Günlük yaşamda fark edilmeyen ama sürekli işleyen bir mekanizma var: kaynakların sınırlılığı ve bu sınırlılığın doğurduğu seçim zorunluluğu. Zaman, para, emek ve bilgi… Hepsi kıt. Bu kıtlık içinde verilen her karar, yalnızca bireysel bir tercih değil; aynı zamanda daha geniş bir toplumsal yapının küçük bir parçası. Kamu düzeni çoğu zaman hukuk, güvenlik ve kurumlarla ilişkilendirilir. Ancak ekonomik açıdan bakıldığında bu düzen, kaynakların nasıl dağıtıldığı, hangi teşviklerin üretildiği ve bireylerin hangi koşullarda karar aldığıyla doğrudan bağlantılıdır. Çünkü düzen dediğimiz şey, aslında milyonlarca mikro kararın bir araya gelerek oluşturduğu bir denge hâlidir. Bu yazı, kamu…

Humus Sünni mi? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifi İstanbul sokaklarında yürürken, toplu taşımada ya da iş yerinde insanların gündelik hayatın karmaşası içinde birbirine bakışlarını, tepkilerini ve tutumlarını gözlemlemek, bana sürekli toplumsal dinamikler üzerine düşünme fırsatı veriyor. Son zamanlarda arkadaş çevremle yaptığımız bir sohbet sırasında “Humus sünni mi?” sorusu gündeme geldi. İlk bakışta dini bir kategorileştirme sorusu gibi görünse de, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet perspektifinden baktığınızda çok daha derin bir tartışmaya açılıyor. Toplumsal Algı ve Dinî Kimlikler Sokakta karşılaştığım insanların çoğu, dini kimlikleri bir yaşam tarzı, bir aidiyet duygusu ya da hatta bir önyargı çerçevesinde değerlendiriyor. Örneğin…

O sabah uyanışı Kayseri’nin soğuk sabahlarından biriydi. Pencereden sızan gri ışık, odamdaki günlüklerimi aydınlatıyordu. Yastığımdan kalkarken içimde tuhaf bir boşluk hissettim; hem heyecan hem endişe vardı. Bugün, küçük ama benim için büyük bir iş vardı: banka hesabımın numarasını öğrenmek. Basit görünse de, benim için biraz karmaşık ve bir o kadar da önemliydi. Günlüklerin arasında kaybolmak Kahvemi alıp masama oturdum. Günlüklerime göz gezdirirken fark ettim ki, duygularımı kelimelere dökmek her zaman beni sakinleştirirdi. “Acaba bugün hesap numaramı öğrenebilecek miyim?” diye yazdım. Kalbim hızla çarpıyordu. Bu basit numara, bir şekilde kendi bağımsızlığımın, küçük ama anlamlı bir adımının sembolüydü. Masamın üstünde eski bir…

Artemis Kız mı Erkek mi? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifi İstanbul’un kalabalık caddelerinde yürürken, metroda beklerken veya işyerinde meslektaşlarla sohbet ederken fark ettiğim bir konu var: klasik mitoloji figürlerinin, özellikle Artemis’in cinsiyeti üzerine yapılan tartışmalar. “Artemis kız mı erkek mi?” sorusu sadece mitolojik bir merak değil; aynı zamanda toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet bağlamında gündelik hayatımıza doğrudan yansıyor. İnsanlar bu soruyu tartışırken, kendi cinsiyet algıları, toplumsal normlar ve güç ilişkileri üzerinden bir değerlendirme yapıyorlar. Sokakta ve Toplu Taşımada Cinsiyet Algısı Geçenlerde Kadıköy sahilinde yürürken bir grup genç, Artemis hakkında konuşuyordu. Birisi, “Artemis kesinlikle erkek olmalı” dedi; diğeri…

Arda Güler’in Piyasa Değeri Nedir? Genç Yetenek ve Futbol Ekonomisinin İzinde Ankara’da yaşıyorum, 25 yaşındayım ve ekonomi okudum. Gün boyunca Excel tablolarıyla, veri analizleriyle uğraşırken akşamları bloguma yazmak benim için bir kaçış oluyor. Arda Güler’in piyasa değeri meselesi de aslında benim merakımı cezbeden konulardan biri. Çocukluğumdan beri futbolu sevmişimdir; Ankaragücü veya Beşiktaş maçlarını izlerken mahallede top oynadığımız anlar geliyor aklıma. O zamanlar Arda gibi genç yetenekleri hayal etmek bile çok heyecan verici olurdu. Şimdi ise veri ve gerçekler üzerinden bu hayali biraz daha somutlaştırabiliyorum. Arda Güler’in Kariyer Yolculuğu Arda Güler, Fenerbahçe altyapısından çıkmış, kısa sürede dikkatleri üzerine çekmiş bir futbolcu.…

Kelime ve Kimya: Kalsiyum Karbonat mı, Sitrat mı? Kelimelerin gücü, duygu ve düşünceleri şekillendirebildiği gibi, kimyasal bileşikler de bedenimizde benzer bir etki yaratır. Edebiyat perspektifinden bakıldığında, kalsiyum karbonat ve sitrat arasındaki tercih, yalnızca sağlık meselesi değil; aynı zamanda bir metafor, bir simge ve anlatı aracıdır. Bu yazıda, farklı metinler, türler ve karakterler üzerinden bu iki bileşiği edebiyatın dönüştürücü gücüyle tartışacak; okuru kendi deneyimleri ve çağrışımlarıyla etkileşim kurmaya davet edeceğiz. Başlangıç Noktası: Kimya ve Sembolizm Kalsiyum karbonat, romanlarda ve şiirlerde çoğu zaman kalıcılık ve yapı simgesi olarak düşünülebilir. Mermer ve kireç taşı gibi doğal formları, insanın dünyayı şekillendirme çabasının bir alegorisi…

كُلُّ نَفْسٍ ذَٓائِقَةُ الْمَوْتِ: Gündelik Hayattan Hayatın Gerçeklerine İzmir’de, 25 yaşında, sürekli espri yapan bir genç yetişkin olarak hayatı ciddi bir şekilde ele almak bazen zorlayıcı olabiliyor. Ama, ne yapalım, kimse mükemmel değil. Yani, ben olsam, hayatta her şeyin daha fazla eğlenceli, daha az stresli olmasını tercih ederdim. Yine de, bazı gerçeklerle yüzleşmek gerekiyor. İşte o anlardan biri: كُلُّ نَفْسٍ ذَٓائِقَةُ الْمَوْتِ. Hadi, bu kelimelere biraz daha yakından bakalım. Ne demek bu, bir anlamda bu hayatın sonu mu? Hayat gerçekten bir şaka mı, yoksa her şeyin sonu ciddi bir mesele mi? Bu yazıda, bu derin soruları gündelik hayatımda yaşadığım komik…

İlhan Bayar Kimdir? Bir Yazarın Hikâyesi Kayseri’nin sokaklarında yürürken, bir an için gözlerim bir noktada sabitleniyor. Her adımda biraz daha fazlasını hissediyorum; bir yazarın izlerini, hayallerini, acılarını. İlhan Bayar’ın kim olduğunu anlamak, belki de tüm bu sokaklarda, tüm bu duvarlarda, her yüzü çözmeye çalışırken kendimi bulmak gibi bir şey. O, bir yazar değil sadece; onun hayatı, yazdıkları, yaşadığı her an, bir şekilde içimi sızlatıyor, beni de bir yolculuğa çıkarıyor. İlhan Bayar’la Tanıştığım O An Bir kütüphanede, yalnızca birkaç raf arasına sıkışmış eski kitapların kokusunu içime çektiğimde, İlhan Bayar’ı ilk kez okudum. O günden sonra hiç unutmadım. Kitaplarını sırayla okumaya başladım,…