Kategori: Makaleler

Analitik Bir Başlangıç: “Tasavvuf da rabıta ne demek?” Siyaset Bilimi Merceğinden Bir Soru “Siyaset bilimci” kimliğine sahip olmamakla birlikte, güç ilişkileri, toplumsal düzen ve bireyin kolektif hayatla kurduğu bağlar üzerine kafa yoran biri olarak soruyorum: Tasavvuf terminolojisindeki rabıta kavramı, siyasal bağlamda ne anlama gelebilir? Bu soru, sadece bir dinî terimin anlamını açığa çıkarmakla kalmaz; aynı zamanda iktidar, kurumlar, ideolojiler, yurttaşlık ve demokrasi çerçevesinde ilişkilerin nasıl kurulduğuna dair derin kavramsal tartışmalara işaret eder. Poli­to­lo­ji, gücün nasıl organize edildiğini, normların nasıl içselleştirildiğini ve bireylerin kolektif süreçlere nasıl bağlandığını sorgular. Bu bağlamda rabıta gibi bir kavramı ele almak, sadece mistik bir pratiğin sözlük…

Petit Kaç Yaşında? Edebiyatın Zaman ve Kimlik Üzerine Düşüncesi Edebiyatın en büyüleyici yanlarından biri, kelimelerin ve anlatıların bir ömrü sarmalayan dönüştürücü gücüdür. Zamanın akışı bir romanın sayfalarında donabilir, bir şiirin ritminde hızlanabilir, bir öykünün kahramanında yaşanabilir. “Petit kaç yaşında?” sorusu basit gibi görünse de, edebiyat perspektifinden bakıldığında kimlik, deneyim ve zaman algısı üzerine derin bir düşünceyi tetikler. Yaş, sadece bir sayı değildir; bir karakterin içsel yolculuğu, toplumla olan ilişkisi ve anlatının ritmiyle şekillenir. Bu yazıda Petit’in yaşını edebiyatın farklı düzlemlerinden, türlerinden ve kuramlarından ele alacağız. Zaman ve Bellek: Yaş Kavramının Anlatısal Temsili Modernist edebiyatın öncülerinden Marcel Proust, zamanın subjektif deneyimini…

Geçmişin Gölgesinde: “İntiba Döner Kimin?” Geçmişi anlamak, sadece olayların kronolojisini bilmek değil; bugünün değerlerini, davranışlarını ve kararlarını yorumlayabilmenin anahtarıdır. “İntiba döner kimin?” sorusu, tarih boyunca hem bireylerin hem de toplumların davranış biçimlerini, güç ilişkilerini ve adalet anlayışını sorgulayan bir mercek işlevi görmüştür. Bu yazıda, soruyu tarihsel bir perspektifle ele alarak, toplumsal dönüşümleri, kırılma noktalarını ve farklı yorumları kronolojik bir çerçevede tartışacağız. Antik Dünyada İntiba ve Toplumsal Algı Antik Yunan ve Roma toplumlarında, bireyin toplumsal itibarı ve halk gözündeki intiba, güç ve prestijin ayrılmaz parçalarıydı. Platon, “Devlet” adlı eserinde, bir bireyin erdemli davranışlarının toplumda kalıcı bir algı yaratacağını belirtir. Antik Roma’da…

Lamina Diş Mi Zirkonyum Mu? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir Bakış İstanbul’da bir gün, sabah iş yerime giderken, metrobüste bir grup kadının sohbetine kulak misafiri oldum. Konu, yine o klasik güzellik standartlarıydı: “Lamina diş mi zirkonyum mu?” Hızla ilerleyen bu tartışmada, estetik kaygılar, maddi durumlar ve sosyal statüler arasındaki ilişki beni derinden düşündürdü. Herkesin estetik anlayışı farklı olsa da, İstanbul gibi bir şehirde bu tür estetik tercihlerinin ardında toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi daha derin dinamiklerin olduğunu fark etmek kaçınılmaz oluyor. Güzellik ve Estetik: Toplumun Kendisini Yansıtması Hepimiz farkında olmasak da, günlük hayatın içinde sürekli…

Geçmişi Anlamadan Bugünü Yorumlamak: Cirit’in Kökeni Tarih, yalnızca geçmişi kayıt altına almakla kalmaz; aynı zamanda bugünü anlamamıza ve kültürel pratiklerin değerini kavramamıza da olanak sağlar. “Cirit hangi ülkeye aittir?” sorusu, ilk bakışta basit bir milliyet sorusu gibi görünse de, tarihsel perspektifle incelendiğinde çok daha derin bir kültürel ve toplumsal bağlam sunar. Cirit, hem askeri hem de sportif bir geçmişe sahip, toplumların fiziksel beceri, dayanışma ve rekabet anlayışını yansıtan bir oyundur. Orta Asya ve Türk Boylarının Kökenleri Cirit, kökenlerini Türklerin Orta Asya’daki göçebe yaşamına kadar götürebiliriz. Tarihsel belgeler, göçebe toplumlarda atlı sporların yalnızca eğlence değil, aynı zamanda savaş eğitimine hizmet ettiğini…

Kültürü Oluşturan Ögeler Kaça Ayrılır? Bir Eleştiri Kültür… Herkesin dilinde, her köşe başında duyduğumuz, fakat tam anlamıyla ne olduğunu çoğu zaman tanımlayamadığımız bir kavram. Hepimiz “kültürlü” olmayı arzuluyoruz, fakat neyin kültürlü olduğu konusunda hepimiz biraz farklı düşünüyoruz. Bugün ise bu kavramın detaylarına inip, “Kültürü oluşturan ögeler kaça ayrılır?” sorusunu ele alacağız. Bu yazıda, kültürün ne olduğu, neleri kapsadığı ve bu ögelerin nasıl sınıflandırıldığı üzerinde duracağım. Hem kültürün güçlü yönlerini hem de zayıf yönlerini irdeleyerek biraz cesurca tartışacağım. Evet, kültür bu kadar ciddi bir konu ama bazen ciddiyetin ötesine geçmek de gerekebilir, değil mi? Kültürün Tanımı: Herkesin Kendi “Kültürel Baloncuğu” Kültürü…

Kuru Yük Nedir? Kuru yük, denizcilik ve lojistik sektörlerinde sıkça karşılaşılan bir terim. Ama “kuru yük nedir?” sorusuna verdiğimiz cevap, aslında sadece büyük gemiler ve konteynerler üzerinden yapılacak bir açıklamayla sınırlı değil. Kuru yük, günlük hayatımızda oldukça basit bir mantığa dayanıyor ve aslında çoğumuzun hiç farkına varmadan etkileşimde olduğu bir kavram. O zaman gelin, kuru yükün ne olduğunu hem bilimsel bir perspektiften hem de gündelik bir dilde nasıl açıklayabileceğimizi görelim. Kuru Yükün Temel Tanımı Kuru yük, genellikle sıvı olmayan, yani taşınması sırasında dökülmeyen, sıvı ile temas etmeyen maddeleri tanımlamak için kullanılan bir terimdir. Çoğunlukla katı maddelerden oluşur ve bu maddeler,…

Korkakça Ne Eki? Bir Kelimenin Derinliklerine İniyoruz İstanbul’dan Ankara’ya, sıcak bir yaz akşamı sokakta yürürken, her şeyin ne kadar hızlı değiştiğini düşündüm. Yaşadığım şehirde her köşe başında bir hikaye var. İsterse iş yerimdeki toplantılarda, isterse arkadaşlarla sohbet ederken, fark ettiğim bir şey var: İnsanlar, bir şeylere korkarak yaklaşmayı seviyor. Bu, sadece duygusal bir yaklaşım değil, dilde de karşımıza çıkıyor. Bugün “korkakça” kelimesinin arkasındaki derinliği keşfe çıkacağız. Hani o kelime var ya, bazen dilimizden çıkar ama farkında bile olmayız. İşte, “Korkakça ne eki?” sorusu tam da burada devreye giriyor. Çocuklukta Korkakça Bir Tavır mı Geliştirdik? Beni tanıyanlar, oldukça mantıklı biri olduğumu…

Güzelliğin Kaynağı Nedir? Psikolojik Bir Mercek İnsan davranışlarının ardındaki bilişsel ve duygusal süreçleri gözlemlemek, çoğu zaman kendimizi anlamaya çalışmakla başlar. Güzellik, bu süreçlerin en karmaşık ve en merak uyandıran boyutlarından biridir. Neden bazı yüzler, manzaralar veya sanat eserleri bizde derin bir hayranlık uyandırır? Bu sorunun cevabı, sadece felsefi bir sorgulama değil, aynı zamanda psikolojinin farklı alanlarından gelen bulgularla şekillenir. Bilişsel Psikoloji Perspektifi: Algının Rolü Bilişsel psikoloji, güzelliğin kaynağını algı ve zihinsel işlem süreçlerinde arar. Araştırmalar, simetrik yüzlerin ve orantılı yapılarının beynimizde otomatik olarak pozitif tepkiler uyandırdığını gösteriyor. Örneğin, Langlois ve arkadaşlarının meta-analizi (2000), simetrinin çekiciliği artırdığını ve algısal işleme hızını…

Kaç Lise Var? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Eğitim İstanbul’da yaşıyorum ve her gün bir şekilde toplumun farklı kesimleriyle etkileşime giriyorum. Sokakta yürürken, toplu taşımada, işyerinde gözlemlediğim sahneler çoğu zaman zihnimi meşgul eder. Birçok kez şunu düşünüyorum: “Kaç lise var?” Bu, belki de herkesin sormadığı ama toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet açısından incelenmesi gereken bir soru. Çünkü eğitim, sadece bireylerin hayatını şekillendiren bir olgu değil, aynı zamanda toplumun yapısını ve ilişkilerini de derinden etkileyen bir araç. Bir sabah, işe gitmek için metrobüste otururken, karşımdaki grupta çok farklı sosyal sınıflardan gelen öğrenciler vardı. Bazıları okullarının prestijiyle gurur duyuyor,…