Atatürk Şemsi Efendi Okuluna Ne Zaman Başladı? – İnsanın Hayatında Bir Mektebin Yeri
Atatürk Şemsi Efendi Okuluna Ne Zaman Başladı?
Bir gün, sabah kahvemi yudumlarken, telefonumda bir bildirim aldı. Evet, bildirim derken hayatımızı organize eden, ama bazen başımıza işler açan o bildirimlerden biriydi. “Atatürk Şemsi Efendi Okuluna ne zaman başladı?” diye bir soru yazıyordu. Başlık, beni sarsacak kadar ilginçti. Düşünmeye başladım: Acaba Atatürk bu okula ne zaman başlamıştı? Yoksa bu okul, daha mı eskiden kurulmuştu? Bütün mesele, Şemsi Efendi’nin öğretmenlik kariyerinin nasıl başladığını anlamakta mıydı?
Zihnimde şimşekler çakmaya başlamıştı. “Yani, bu soruyu sormak için Atatürk mü seçildi?” diye düşündüm. Hadi canım, benden mi? Sonra birden eski okul anılarım aklıma geldi, dalgalar gibi. Hadi, önce size de bir anlatayım; ne de olsa konunun tam ortasındayız. Bu yazı hem derin, hem de son derece komik olacak!
Atatürk Şemsi Efendi Okuluna Başladığı Günün Komik Tarafı
Atatürk Şemsi Efendi Okuluna ne zaman başladı, diye soran kişiye belki de şu cevabı verebilirim: Şemsi Efendi’nin ‘özgür iradesiyle’ karar verdiği bir zaman dilimi olmalıydı. Kim bilir, belki de bir sabah uyanıp “Bugün okula başlıyorum!” dedi.
Okul demek, benim için tamamen karmaşık bir şey. Çocukken, sabahları okula gitmek, içimdeki oturdukça büyüyen direnci hiç geçirememekti. Ama şimdi düşünüyorum da, keşke o günler biraz daha uzun sürseydi. Çünkü büyüdükçe, insan bir şekilde büyümek istemiyor. Hayatın gereksizliklerine, karmaşasına fazla dalmadan, oturup bir köşe yazısı yazmak lazım.
Bir arkadaşım şöyle diyor:
“Ya sen hala mı düşünüyorsun? Bu okula ne zaman başladık, ne zaman başladık işte!”
Şimdi buna ben de katılmıyorum. Her şeyin sebebini bulmak lazım; bazen yanlış zamanlamalarla hayatımızı geçiriyoruz, ne de olsa zamanın en kıymetli şey olduğunu hepimiz biliyoruz.
Şemsi Efendi Okuluna Ne Zaman Başladı?
Atatürk Şemsi Efendi Okuluna ne zaman başladı diye soran herkes aslında çok basit bir soruya odaklanıyor: İşte Atatürk bu okula başladığı zaman tarihe yön verdi. Ama bunu tam olarak kimse söyleyemez. Bugün bile hala daha o kadar çok tarihsel detay var ki, nasıl yanıt vereceğimi bilemiyorum. Ama bir şeyi kesin biliyorum ki, tarih yazarken çok derin düşünmemek gerekir; yoksa kafamız karışır, tıpkı şu an olduğu gibi.
Zihinsel Yolculuk
Bunu düşünürken birden kendi hayatımı düşünmeye başladım. “Ben de ne zaman okula başladım?” dedim. 6 yaşında, İzmir’in bağrındaki bir mahalledeki ilkokuluma başlamak… Gerçekten çok eskiye gitmek mi gerek? Aslında hayır. Atatürk’ün okula başladığı zaman, her şeyin tam anlamıyla farklı olduğu bir dönemin başlangıcıydı.
Zaman zaman, kendi okul geçmişime dair pek çok komik anıyı anımsıyorum. Mesela, öğretmenimle ilkokulda, tam sınav dönemi yaklaşırken yaşadığım gerginliği… “Yine mi bu konu?” diye içimden söylenip, kendimi ölüme terk ettiğimi hatırlıyorum. Ama o gerginlik, Şemsi Efendi gibi eğitim devrimlerinin öncesinde çok daha farklıydı, değil mi? Şemsi Efendi Okulu’nun başlama dönemi, eğitim sisteminin gerçekten bir değişimi simgeliyordu.
İyi, Hadi Ama, Ne Zaman Başladık? İşte Cevap
Şemsi Efendi Okuluna ne zaman başladı sorusuna biraz mizahi bir bakış açısı getirmeye çalıştım, ancak bir şekilde işin içine tarih de girdi. Atatürk’ün eğitimi çok değerliydi; dolayısıyla tarihsel anlamda, zamanında yaptığı eğitim reformları gerçekten büyüktü. Bu, sadece okulla ilgili değildi. Bir toplumun geleceği için, insanın düşünce tarzını, gelişim ve özgürlük anlayışını da dönüştürmeyi amaçlıyordu.
Ancak, Atatürk’ün mektep seçimi gibi şeyler, ne zaman olduğunu tam olarak anlamamızı zorlaştırabilir. Tıpkı “Ben ne zaman büyüdüm?” sorusu gibi. Gerçekten cevap vermek zor.
O yüzden de Şemsi Efendi Okulunun tarihi konusunda derinlemesine bir araştırma yapmaya kalktığınızda, bir bakmışsınız ki yazının sonunda bir fincan kahve, bir arkadaş sohbetiyle geçiyor. Bazen “Tarih gerçekten ne kadar önemli?” diye düşünüyorum. O kadar çok şeyi düşünürken, sonradan sorunun tam anlamıyla cevapsız kaldığını fark ediyorsunuz.
Şemsi Efendi’nin okula başladığı gün ile ilgili tarihsel notlara dalmaktansa, gelin bir espriyle bu yazıyı tamamlayalım:
“Bugün şemsiye almayı unutma, çünkü eğitim sistemindeki değişiklikler ne zaman başlasa, yağmur hemen gelir!”