Yenilikçi Girişimcilik mi, Klasik Girişimcilik mi? Bunu Çözmek İçin Bir Çay İçmeye Gidelim
İzmir’de yaşayan, 25 yaşında, arkadaş ortamında şaka yapmayı seven ama içten içe her şeyin derin anlamları olduğunu düşünen biri olarak, bana hep sorarlar: “Girişimcilik diye bir şey var, sen ne düşünüyorsun?” Hah! Bu soru bir başka… Klasik girişimcilik ve yenilikçi girişimcilik arasındaki farkları anlatmak, bir çay içip muhabbet etmeye benziyor. Önce bir çay alalım, sonra hemen anlatırım.
Şimdi, klasik girişimcilik nedir, önce bir göz atalım. Genellikle bildiğimiz, geçmişten gelen işlerdir. İyi bir iş kurmaya karar verir, iş planı yapar, belki bir yerel market açar, kahve dükkanını işletir veya geleneksel bir iş kurarsınız. Her şey belirli bir plana göre işler, değil mi? Hani “geleneksel bir dükkan açıp, siparişleri almak, gelir sağlamak” diyorsunuz ya, işte klasik girişimcilik tam da bu. İyi plan, düzen, sadelik. Ama yenilikçi girişimcilik… O ne? Hadi gelin buna da bir göz atalım.
Yenilikçi Girişimcilik: Sadece Bir Fikirle Yola Çıkmak mı?
Yenilikçi girişimcilik, klasik girişimcilikten oldukça farklı. İşin içinde yenilik var, bir de şunu ekleyeyim, yani bazen ‘açık fikirli olmak’ diyeceğim ama aslında “ne saçmalıyorum ben?” dediğiniz bir durumdayken bulabilirsiniz kendinizi. Mesela, işinizi kuruyorsunuz, ama bu iş sıradan bir iş değil, bir anlamda çılgınca bir fikirle çıkıyorsunuz yola. Ne demek mi istiyorum? Şöyle bir örnek verelim: Kafede otururken “Acaba, insanlar yürürken kahve içemez mi?” diye düşündüğünüzde, yani aklınıza gelen her garip fikri denemek! Hedef kitlenize ‘sürekli inovasyon’ diye yaklaşmak, bu işin içinde.”O zaman bir yanda kahve, bir yanda yürüyüş parkuru! Neden olmasın?” deyip hemen bir girişimci gibi hareket ediyorsunuz.
Gerçekten de, yenilikçi girişimcilik, sıradan fikirlere meydan okur. Biraz uçuk ama aynı zamanda cesur ve heyecan verici bir dünya. Klasik girişimci, insanların ihtiyaçlarını karşılamak için iş kurarken, yenilikçi girişimci ise insanların henüz ihtiyaç duymadığı ama ileride duyacağı bir boşluğu fark eder. İşte bu, yenilikçi girişimciliğin “en önemli farkı” diyebileceğimiz şey. Klasik girişimciliğin en iyi tarafı planlı ve tahmin edilebilir olmasıdır; yenilikçi girişimcilik ise belirsizlik ve heyecan dolu bir yolculuktur.
Bir Sohbet: Klasik mi, Yenilikçi mi?
(Arkadaşım Ahmet ile bir kafe köşesinde oturuyorum)
Ahmet: “Ya, sen de iş kurmaya karar verdin, klasik bir kafe açsan olmaz mıydı? Yani, bildiğimiz eski tarz bir kahveci… Normal iş, öyle değil mi?”
Ben: “Vallahi öyle dedim ben de! Ama bir gün düşündüm, mesela, insanlar neden sadece yerinde kahve içiyor? Yürürken kahve içmenin bir yolu yok mu? Ne bileyim, yürüyüş yaparak, sporu hayatın bir parçası yaparak kahve içmek… Hem insanlar daha sağlıklı yaşar hem de seni beklemeyen bir iş fikri doğar.”
Ahmet: “Aaa, o çok ilginç olabilir aslında. Yani insanlar o kadar çok farklı şeyler istiyor ki… Neyse, ben buradayım, kahvemi içiyorum.”
Ben: “İşte tam da bu! Klasik girişimcilik de olsa, yenilikçi girişimcilik de olsa, insanların beklentilerine ve isteklerine dair farklı düşünmek lazım. Ben, her zaman ‘neden yapmasın?’ demek isterim. O yüzden her zaman yenilikçi fikirler arıyorum. Belki de böyle bir şey, ileride daha fazla ilgi görür.”
Yenilikçi Girişimcilik: Klasikten Farklı Olan Neymiş?
Gelelim en önemli farklardan birine. Yenilikçi girişimciliği klasik girişimcilikten ayıran en önemli fark, aslında risk almayı, yenilik yapmayı ve sürekli olarak ‘yeni’yi aramayı kabul etmesidir. Hani derler ya, “Hadi, eski bildiğini yapmaya devam et, biz de yenilikçi fikirlerle ilgilenelim!” Yenilikçi girişimciler, risk almayı ve hata yapmayı göze alırlar. Bu yüzden, genellikle tıpkı yeni bir teknolojiye yatırım yapacak bir girişimci gibi, cesur ve kararlıdırlar. Ama sonuçlar da bunun karşılığını verir. Hatalardan öğrenir, denedikleri şeylerin değerini daha iyi kavrarlar.
Girişimcilikte Cesaret: Neden Cesaretli Olmalısınız?
Yenilikçi girişimci olmak demek, sürekli yenilik yapmak demektir. Klasik girişimcilik ise daha çok kendini kanıtlamış sistemleri tekrar etmek ve düzeni sürdürmek üzerine kuruludur. Ama… Yenilikçi olmak, cesaret gerektirir. Yani şöyle: Bugün kahve dükkanı açmak çok klasik. Ama yarın, “şu an içmekte olduğum kahve, bir yolda hareket ederken, elimde bir kadeh şarap gibi de içilebilir” fikri daha farklı! Tıpkı bana bir arkadaşımın sorduğu gibi: “Yürüyen kahveci? Ne demek o?” Bu işin farkı tam burada yatıyor işte.
Sonuç: Klasik mi, Yenilikçi mi?
İşte, klasik girişimcilik ile yenilikçi girişimcilik arasındaki farkı anlamak, biraz da hayatın kendisini anlamaya benziyor. Klasik girişimcilik, genellikle geleneksel yöntemlerle işleri yürütürken, yenilikçi girişimcilik sürekli olarak sınırları zorlar ve risk alır. Klasik girişimci için her şey planlı ve düzenlidir, yenilikçi girişimci ise yolda bulduğu fikirleri keşfeder. Gerçek şu ki: Her iki yol da başarıya giden yollar olabilir. Ama ben yine de yenilikçiliği seçiyorum. Çayımı alıp yürüyüş yaparken, belki de “Yürüyen kafe” fikrini hayata geçiririm. Kim bilir?