İç denetim, bir kuruluşun iç kontrol sistemlerini, risk yönetimi süreçlerini ve kurumsal yönetimini değerlendiren bağımsız ve objektif bir güvence ve danışmanlık faaliyetidir. Bu faaliyetler, kuruluşların hedeflerine ulaşmalarına yardımcı olmak ve kaynaklarını etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde kullanmalarını sağlamak amacıyla gerçekleştirilir. İç denetim, genellikle iç denetçiler tarafından yürütülür ve bu denetçiler, kuruluşun üst yönetimi veya yönetim kurulu tarafından atanır. Denetçiler, bağımsızlıklarını koruyarak, denetim süreçlerini objektif bir şekilde yürütürler.
İç denetimin tarihsel gelişimi, antik Roma dönemine kadar uzanır. Ancak modern iç denetimin temelleri, 1941 yılında Amerika Birleşik Devletleri’nde kurulan Uluslararası İç Denetçiler Enstitüsü (IIA) ile atılmıştır. IIA, iç denetçilerin mesleki standartlarını belirleyerek, iç denetimin profesyonel bir alan olarak kabul edilmesine öncülük etmiştir. Avrupa’da ise ilk iç denetim meslek birlikleri 1948 yılında Londra’da kurulmuş ve zamanla tüm Avrupa’ya yayılmıştır. Türkiye’de ise iç denetim uygulamaları, 1980’li yıllarda özel sektörde başlamış ve 1995 yılında Türkiye İç Denetim Enstitüsü’nün (TİDE) kurulmasıyla ulusal düzeyde örgütlenme sağlanmıştır. 2003 yılında yürürlüğe giren 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile kamu kurumlarında iç denetim zorunlu hale getirilmiştir [1].
Günümüzde iç denetim, sadece finansal işlemlerin denetlenmesiyle sınırlı kalmayıp, aynı zamanda operasyonel süreçlerin, bilgi teknolojileri güvenliğinin, yasal uyumun ve stratejik hedeflerin gerçekleştirilmesinin denetlenmesini de kapsar. Bu genişleme, iç denetimin kurumların sürdürülebilir başarısına katkı sağlamasını amaçlar. Akademik çevrelerde iç denetimin rolü üzerine çeşitli tartışmalar bulunmaktadır. Bazı akademisyenler, iç denetimin sadece kontrol odaklı bir faaliyet olarak görülmemesi gerektiğini, aynı zamanda kurumlara değer katma ve süreçleri iyileştirme yönünde de katkı sağlaması gerektiğini vurgulamaktadırlar [2].
Sonuç olarak, iç denetim, kurumların hedeflerine ulaşmalarına yardımcı olan, bağımsız ve objektif bir değerlendirme sürecidir. Tarihsel gelişimi, profesyonel standartların oluşturulması ve günümüzdeki geniş kapsamı, iç denetimin önemini ve gerekliliğini ortaya koymaktadır. Kurumların iç denetim faaliyetlerini etkin bir şekilde yürütmeleri, kaynaklarını verimli kullanmaları ve sürdürülebilir başarıya ulaşmaları açısından kritik bir öneme sahiptir.
—
Sources:
[1]: https://www.icisleri.gov.tr/icdenetim/ic-denetimin-tarihsel-gelisimi?utm_source=chatgpt.com “T.C. İçişleri Bakanlığı – İç Denetimin Tarihsel Gelişimi”
[2]: https://www.grcmngmnt.com/10-soruda-ic-denetim/?utm_source=chatgpt.com “10 Soruda İç Denetim – GRC MANAGEMENT – grcmngmnt.com”